LOKALNA KUCHNIA - ROZSZYFROWUJEMY WŁOSKIE MENU

 

Dania kuchni włoskiej są jednymi z najbardziej rozpoznawalnych na świecie. Makarony, ociekająca oliwą pizza i unoszący się w powietrzu zapach czosnku... z pewnością są tu fani tych potraw! Kiedy wybierzecie się do restauracji we Włoszech zwróćcie uwagę na menu – jest ono zwykle podzielone na mniejsze sekcje odpowiadające poszczególnym częściom posiłku.Włoskie nazwy w karcie dań mogą budzić zaniepokojenie, dlatego dziś postanowiliśmy pomóc Wam w rozszyfrowaniu poszczególnych sekcji menu.

 

ANTIPASTI

W dosłownym tłumaczeniu jest to “danie przed posiłkiem”, czyli rodzaj przystawki. Zwykle jako antipasti większość włoskich menu oferuje szeroką gamę wędlin i serów, pieczone lub marynowane warzywa, oliwki czy bruschettę (rodzaj grzanki z dodatkami). Będąc na wakacjach zapytaj o antipasto della casa, czyli specjalność lokalu by spróbować sezonowych i regionalnych specjałów.

PRIMI

W Polsce tradycyjny obiad to zwykle obiad dwudaniowy, gdzie pierwszym jest zawsze zupa, a drugim - większy i pożywniejszy posiłek. We Włoszech primi, albo inaczej “pierwsze danie” to zwykle makaron, risotto czy właśnie zupa. Makaron oczywiście możecie zamówić w niezliczonej ilości wariantów - rozmaitych kształtach, wielkości czy najważniejsze - z dodatkiem przeróżnych  sosów:

Spaghetti aglio, olio e pepperoncino - z czosnkiem, oliwą i chili

Spaghetti al Pomodoro – z pomidorami

Trofie alla Genovese / al pesto - kształt tego makaronu jest typowy dla regionu Ligurii, podawany z pesto bazyliowym, zieloną fasolką i ziemniakami 

Penne all'arrabbiata - ostry sos do makaronu z czosnkiem, pomidorami i suszoną papryczką chili. Pochodzi z regionu Lacjum w okolicach Rzymu. Arrabbiata po włosku dosłownie oznacza „zły” , odnosząc się do pikantności papryczek chili. My nie bylibyśmy źli mając okazje spróbować tej potrawy :)

Spaghetti alla puttanesca – z pomidorami, anchois, czarnymi oliwkami, kaparami i czosnkiem. W niektórych regionach Italii np. w okolicach Neapolu anchois się do niego nie dodaje. Nazwa tej potrawy nawiązuje bezpośrednio do słowa “putta”, a legenda głosi, że to właśnie panny lekkich obyczajów najczęściej pichciły to szybkie, ale jakże pyszne danie, pomiędzy przyjmowanymi klientami.

Spaghetti alla carbonara – popularne zwłaszcza w Rzymie. Jest to makaron z policzkiem wieprzowym, serem pecorino (lub parmezanem) i jajkiem.

Risotto alla milanese - risotto z szafranem. Danie to jest szczególnie popularne w rejonie Lombardii.

Gnocchi – nazwa makaronu pochodzi od włoskiego słowa oznaczającego dosłownie „grudę”. To małe, lekkie kluseczki, które podaje się z pesto lub z sosem pomidorowym, ale doskonale smakują także polane ciepłym masłem.


SECONDI

W końcu przechodzimy do dania głównego, naszej wisienki ta torcie (ale na desery musicie jeszcze chwilę poczekać). Secondi to zwykle potrawa z mięsem, rybą czy warzywami, stanowiąca jednocześnie najdroższą pozycję z karty dań.

Dania, z którymi możecie się spotkać we włoskich restauracjach to pollo (kurczak), bistecca (stek), manzo (wołowina), agnello (jagnięcina), arrosto (pieczeń), gamberi (krewetka), salomone (łosoś), frutti di mare (owoce morza - mieszanka skorupiaków) i frittata (rodzaj omletu). Jeśli chodzi o kwestie przygotowania potrawy to słowami kluczowymi są tu: al forno (pieczone), fritto (smażone) i griglia (grillowane).

Cacciatore – jest to rodzaj potrawki po myśliwsku - z kurczakiem (lub królikiem), cebulą, ziołami, pomidorami, często papryką, a czasem i winem.

Cotoletta alla milanese, czyli mediolański kotlet cielęcy (choć zdarzają się odmiany z kurczakiem). Jest to, obok risotto alla milanese, jedno z charakterystycznych dań Mediolanu. 

 

CONTORNI

Primi i secondi zwykle nie są podawane z żadnymi dodatkami (chyba, że w menu zaznaczono inaczej). Contorni to zatem dodatek do dania głównego, czyli grillowane lub smażone warzywa, zielona sałata czy ziemniaki.

Caponata - sycylijska potrawa składająca się z siekanego i podsmażonego bakłażana, selera przyprawionego słodką odmianą octu i  kaparów w słodko-kwaśnym sosie.

Carciofi alla Romana - dosłownie „karczochy po rzymsku”, to obok Carciofi alla giudia, jedno z najsłynniejszych dań kuchni rzymskiej z karczochów, serwowane we wszystkich restauracjach w okresie wiosennym. 

 

DOLCI

Czym byłby wystawny obiad bez doskonałego deseru? Na pewno skusicie się na włoskie lody (gelato), ciasta takie jak tiramisu czy crostata (rodzaj tarty), desery jak np. sycylijskie cannoli (zawijaniec w chrupiącym cieście nadziewany serkiem ricotta) czy panna cotta, to tylko ułamek pyszności, które zaoferują Wam Włochy. Na miejscu poproś swojego kelnera o dolci fatti in casa (domowe desery), a zaproponuje Wam wyjątkową ucztę.

DIGESTIVI

Potrzebujesz czegoś na dobre trawienie po obfitym posiłku? Digestivi to włoskie alkohole wytwarzane zwykle z owoców: grappa z winogron, mirto z jagód i limoncello z cytryn. Jeśli masz ochotę na smakową przygodę - spróbuj cynaru zrobionego z karczochów! Jeśli wolicie ziołowe trunki to spróbujcie amaro, o gorzkawym posmaku.

CAFFE

Kawę zamawia się zwykle po posiłku i zazwyczaj jest to shot espresso, macchiato (z odrobinką mleka) albo lungo (delikatniejsze espresso). Włosi nigdy po obiedzie nie zamawiają cappuccino - uważają bowiem, że mleko utrudnia trawienie.

BEVANDE

Kolejna popularna sekcja włoskiego menu to oczywiście karta win. Wiele restauracji oferuje białe, czerwone i musujące odmiany, które zamawia się na butelki lub kieliszki. Pizzy często towarzyszy piwo. Zwyczajowo do posiłków zamawia się też butelkę wody naturalnej (naturale) lub gazowanej (frizzante). Do posiłków z kolei bardzo rzadko pija się drinki.

COPERTO

O czym warto pamiętać we włoskiej restauracji?

Dodatkowa opłata “za miejsce siedzące”, zwana coperto, jest prawie zawsze dodawana do rachunku. Dlatego jeżeli chcecie wypić “szybką kawkę” najlepiej jest to zrobić bezpośrednio przy barze. W restauracjach, głównie w obszarach turystycznych, dodaje się również servizio (opłatę za usługę, która później rozdzielana jest pomiędzy kelnerów). Ogólnie przyjętą zasadą, nie tylko w Italii, jest zostawianie jako napiwek 10% całości rachunku. Jeśli na rachunku widnieje servizio - nie dawaj napiwków; jeśli jest tylko coperto, możesz po prostu finalną kwotę „zaokrąglić”, zostawiając kilka dodatkowych monet, jeśli ci się podobało.